Ardahan Damal Bebekleri

TRT ekranlarında hafta içi hergün öğle saatlerinde yayınlanan Çeyiz Şov Programını beğenerek izliyorum. Farklı yörelerden genç kızların hem yöresel lezzetleri ve hemde çeyizleri üzerinden kültürel değerlerini örf ve adetlerini sergileyerek yarıştıkları güzel bir program.

Bu hafta Anneler günü dolayısıyla yarışmacılar Annelerden seçilmişti ve ilk yarışmacı Ardahan - Damal'lı bir hanımefendi idi. Yöresine ait kültürel zenginlikerinden bahsederken Japonya'da birincilik kazanan Damal Süs Bebeklerinden bahsetti.

Kökeni Orta Asya Türkmenlerine dayanan bölge halkı çeşitili kurs ve kuruluşların desteğiyle yöresel kıyafetlerini, oyuncak bebekler üzerinde tanıtmaya çalışmışlar ve özellikle bölge hanımları bu işe emek vererek aile bütçesine katkıda bulunmaya çalışıyorlarmış. Hatta www.damalbebekleri.com.tr diye bir web sayfası da düzenlenmiş.

Daha önce buna benzer bebeklerden Kapadokya bölgesini gezerken görmüştüm ancak Damal Bebelerinden haberdar değildim. Gerçekten sabır ve emekle hazırlanmış ve kültürü tanıtmak gibi güzel bir amaca hizmet eden yöre bayanlarını takdir ettim ve belki ilgilenmek isteyen olur diye de sizlerle paylaşmak istedim.

Diyet Salatası

Bugünlerde fazlaca kafama takılan birazcık :) kilo problemim beni artık yavaş yavaş diyet yapmaya yönelt(miş)ti ve ilk öğüne Diyet Salatamla başla(mış)dım.

Salatam havuç, bulgur ve salatalık içerdiğinden oldukça doyurcu bir öğün oldu.

Ancak devamı geldi mi ??? ........ :( Çünkü eşim tarafından, hain bir tuzak hazırlanmıştı ...... Getirdiği sıcacık lavaşların tadı da kokusu da hala damağımda ....... :)

Malzemeler:

• 1 adet havuç
• 1 adet salatalık
• 1/4 kırmızı lahana
• Bir tutam maydonoz
• 1 çorba kaşığı ince bulgur
• 5 - 6 adet biber turşusu
• Zeytinyağ, Tuz
• Limon suyu

Yapılışı:

Bir çorba kaşığı bulgur sıcak suda ıslatılır.

Diğer yandan havuç rendelenir, kırmızı lahana ve maydonoz ince kıyılır, tuz, zeytinyağ, limon suyu ve yumuşayan ince bulgur ilave edilerek harmanlanır ve servis tabağına alınarak salatalık dilimleri ve biber turşusu ile süslenerek servise sunulur.

Afiyet Olsun.

Oruk ( Bulgur Köftesi )

Bulgur Köftesi, özellikle Doğu ve Güney Doğu Bölgelerimizde sıkça yapılan yöresel bir lezet.İsmi yöreden yöreye değişiyor olabilir . Mesela Antakya civarlarında çay tabağı büyüklüğünde yapılıp 'Oruk ' dendiğini biliyorum.

Malaatya'da ise tarifteki gibi hazırlanıp bazen haşlanıp bazen de haşlandıktan sonra yumurtaya bulanıp kızartılarak servis ediliyor. Ancak ben bu köftenin en çok kızartılmış olanını seviyorum ve çoğu zaman yoğurt eşliğinde tercih ediyorum.

Malzemeler:

• 2 su bardağı ince bulgur
• 150 -200 gr kıyma
• 1 tatlı kaşığı salça
• 1 adet kuru soğan
• 1 adet yumurta
• Tuz, pul biber,kimyon
• Çemen unu (isteğe bağlı )
• Sıvıyağ ( kızartmak için )

Malzemeler:

İnce köftelik bulgur ( esmer olanı tercih edilirse daha iyi olur ) üzerini geçmeyecek kadar sıcak su ile 5 - 10 dak. ıslatılır. Bulgurumuz şişince kıyma, salça, yumurta, ince rendelenmiş soğan, tuz ve diğer baharatlar eklenerek eze eze ( çiğköfte yoğurur gibi ) yoğrularak hamur kıvamını alması sağlanır.

Hazırlanan köfte karışımında ceviz büyüklüğünde parçalar alınarak yuvarlanır ve avuç içi ile ortasına bastırılarak yassılaştırıldıktan sonra köfteler kızgın sıvıyağda kısık ateşte çevrilerek kızartılır.

Köfteler sıcak sıcak yoğurt ya da maydonoz ve limon eşliğinde servise sunulur.

Afiyet Olsun.

Boncuk Mantı

Boncuk Mantı, LezzetHanemin yaz atıştırmalığıdır. Hem ferahlatıcı hem de açlık bastırıcı güzel bir lezzet, tabii her zaman üzerine yağ dökmeyiz çoğu zaman kuru nane serperiz. ( Bu makarna cinsinin, diğer adı kuskus imiş ancak ben o isme hiç alışamadım )

Ayrıca bu mantı Orta Anadolu'nun bir çok yerinde, hamuru, erişte usulü ile elde minik minik kesilmak kaydı ile düğünlerde ikram edilen bir lezzettir.

Malzemeler:

• Yarım pkt. buncuk makarna ( kuskus )
• 2 kase yoğurt
• 3 diş sarımsak

Üzerine : * Sıvıyağ * Pul biber * Kuru nane

Yapılışı:

Boncuk makarna bildiğimiz makarna gibi tuzlu suda yumuşayana kadar haşlanır. Diğer tarafta sarımsaklı yoğurt hazırlanır. Mantılar haşlanınca süzülür ve sarımsaklı yoğurt ile karıştırılır.

Buzdolabında bir süre bekletilip soğutulduktan sonra üzerine yağda yakılmış pul biber gezdirilip, kuru nane serpilerek servise sunulur.

Afiyet Olsun.

Armut Truff

Bu şirin trufflar aslında lüks pastane yada cafe & bistro tarzı bir zincir pastanenin special ürünü. Tabiiki ben damakta kalan tadıma güvenerek ev ortamında kendim ürettim ve kesinlikle aynı lezzeti yakaladım. Bir tek sorun vardı o da yakın markette beyaz çikolata bulamamış olmamdan dolayı, beyaz olması gereken yerler için hindistancevizi kullandım :(

Tadına doyamıyacağınıza kesinlikle garanti verebileceğim bir lezzet. O nedenle siz siz olun iki hatta üç ölçü yapın derim.

Malzemeler:

• 1 pkt. hazır baton kek ( ya da 2 su bardağı ufalanmış kek)
• 3 çorba kaşığı sarelle ( kakaolu krem çikolata )
• 3 çorba kaşığı kırık ceviz içi

Üzeri için : * kakao * 1 pkt. beyaz çikolata ( ya da hindistan cevizi )

Yapılışı:

Kekimiz ufalanarak un haline getirilir, sarelle ve çekilmiş ceviz içi ilave edilerek karıştırılıp yoğurulur. Karışımdan ceviz büyüklüğünde parçalar alınarak elimizde armut şekli verilir. Daha sonra alt kısmı kakaoya üst kısmı ise varsa benmari usulü (*) eritilmiş beyaz çikoataya yoksa hindistancevizine batırıldıktan sonra kürdan ve yaprak kısmı için nane yaprağı saplanarak bir süre buzdolabında soğuduktan sonra servise sunulur.

Afiyet Olsun.

(*)Benmari Usulü : küçük bir tencereye ( ya da kaba ) sıcak su konur ve altı kısık ateşte açık tutlur. Çikolata ise ısıya dayanıklı başka bir kaseniniçine konarak bu sıcak su dolu tencereye yerleştirilir. Tenceredeki sıcak suyun ısıs ile çikolatanın erimesi sağlanır.

KETE

Kokusu Anadolu'dan gelen tadı ise çocukluğumdan bu güne kadar damağımda kalan bir lezzettir kete. Her yerde yapılsa da sanırım, asıl olarak Doğu illerimize özgü yöresel bir lezzet.

Küçükken Babannem yapardı ve yerken hep arasındaki kavrulmuş un tabakısının kokusu ve tadını severdim. Katmet katmer ağızda dağılan bir lezzet...
( Ayrıntıları belirtmek için uzun uzun anlattım ancak yapımı çok basit..... siz hele bir kolları sıvayın arkası kendiliğinden gelecektir :) )

Malzemeler:

• 3 su bardağı un
• 1,5 su bardağı ılık süt
• 1 çorba kaşığı kuru maya
• 1 çorba kaşığı sirke
• 1 çorba kaşığı sıvı yağ
• 1 tatlı kaşığı tuz
• 1 tatlı kaşığı şeker
• 1 yumurta ( sarısı üzerine)

Arasına sürmek için : *Yarım pkt. margarin ( ya da 125. gr tereyağ )

İçi için : * 3 çorba kaşığı sıvı yağ * 3 çorba kaşığı un (tepeleme) *Tuz

Yapılışı:

Un ve tuzumuzu karıştırıp ortasını havuz gibi açarak 1 çorba kaşığı sıvı yağ ve ılık süt, kuru maya, şeker, yumurta akı ve sirkemizi ilave ederk orta yumuşaklıkta bir hamur yoğuruyoruz ve üzerini örterek yaklaşık 30 dak mayalandırıyoruz.

Bu arada iç malzememiz için 3 kaşık sıvı yağda, 3 kaşık unumuzu hafif pembeleşene kadar yakmadan kavurup damak tadımıza göre biraz tuz ilave ederek karıştırıp soğumaya bırakıyoruz

Mayalanan hamurumuzdan mandalina büyüklüğünde parçalar alarak çok az un ile kahvaltı tabağı büyüklüğünde açıp üzerine eritiğimiz margarin / tereyağ sürerek bütün katlar birbirinin üzerine gelecek şekilde aralarına tekrar margarin sürerek katlıyoruz ( şekil 1-2-3 )

Bütün parçalarımıza aynı işlemi yaptıktan sonra her bir parçamızı tekrar kahvaltı tabağı büyüklüğünde açık çok az margarin / tereyağ sürüp bir kenarını ortaya katlayıp bu kısma kavrulmuş unumuzu koyarak (şekil 4 ) diğer kısımları üzerine kat kat kapatıyoruz. ( tekrar şekil 2 ve 3 teki gibi )

En son üzerinden fazla bastırmadan merdane ile geçerek hafif incelterek (şekil 5) yağlı kağıt serilmiş tepsiye dizerek, bütün parçalara aynı işlemi yaptıktan sonra 10 dak. tepsi mayasını bekleyip üzerlerine yumurta sarısı sürüp susam yada çörek otu serperek önceden ısıtılmış 200 der. fırında pişiriyoruz.

Fırından çıkan ketelerimizi çay ya da ayran eşliğinde servise sunuyoruz.

Not : Her katına yağ sürülmesi , sizlere çok yağlı olduğunu düşündürmesin, çok az sürdüğümüz için tamamı için yarım pkt. margarin ya da 125 gr. tereyağ yeterli oluyor.

Afiyet Olsun.